Psychische problemen en behandeling

Oorzaken van posttraumatische stress-stoornis

Of iemand een posttraumatische stress-stoornis ontwikkelt, hangt af van een groot aantal factoren. Een belangrijke rol spelen de aard, ernst en duur van het trauma en de mate waarin iemand zich machteloos heeft gevoeld en doodsangst heeft doorgemaakt.

Als het slachtoffer de gebeurtenis alléén heeft meegemaakt, zoals een overval of verkrachting, blijkt het moeilijker te verwerken dan als er meer mensen het slachtoffer waren, zoals een vliegramp. Mede daardoor krijgen slachtoffers van seksueel misbruik vaker posttraumatische stressklachten.

Ook wanneer de ingrijpende gebeurtenis zich over langere tijd of herhaaldelijk voordoet ontwikkelen mensen eerder een posttraumatische stress-stoornis dan na een eenmalige gebeurtenis. Voorbeelden van zo'n chronisch trauma zijn seksueel misbruik, (kinder)mishandeling en concentratiekamp- en oorlogservaringen.

Verder speelt de omgeving een grote rol. Een slachtoffer dat voldoende gelegenheid krijgt om over de traumatische ervaring te vertellen, goed wordt opgevangen en voldoende steun krijgt, verwerkt deze beter dan slachtoffers bij wie dat niet zo is.

De persoonlijkheid van mensen speelt ook een rol. Mensen die goed over hun gevoelens kunnen praten, positief denken en actief omgaan met problemen, lopen een kleinere kans op het ontwikkelen van een posttraumatische stress-stoornis. Gesloten en verlegen mensen blijken er juist meer kans op te hebben. Kunnen accepteren dat de eigen ontreddering en angst normale gevoelens zijn in die omstandigheden, helpt bij het verwerkingsproces.

Tot slot is de vraag van belang of iemand betekenis kan geven aan het gebeurde. Dat kan bijvoorbeeld door het leven te herwaarderen. Veel slachtoffers gaan na de gebeurtenis andere dingen in het leven belangrijk vinden. Ook het vergelijken van het eigen lot met dat van anderen is een manier om betekenis te geven aan het gebeurde.

Gemiddeld 8% van alle mannen en 20% van alle vrouwen die het slachtoffer worden van een schokkende gebeurtenis, ontwikkelt een posttraumatische stress-stoornis. Bij levensbedreigende situaties is deze kans groter. Dat geldt ook voor seksueel misbruik. Het gaat daarbij immers vaak om een gebeurtenis die zich over langere termijn voordoet, waar iemand alléén het slachtoffer van is en waarover hij of zij vanwege schaamte en schuldgevoelens niet makkelijk praat met anderen. Soms krijgen mensen pas na maanden of jaren last van de traumatische ervaring. Dat geldt ook voor mensen met oorlogservaringen, of mensen die wegens hun politieke of religieuze opvattingen of etnische afkomst vervolgd of gemarteld zijn.

Nieuws