Praten en Pillen



Sinds het begin van de jaren negentig ontwikkelt Mentrum behandelmethoden voor depressie. In dit Praten & Pillen-project wordt in meerdere opeenvolgende onderzoeken nagegaan of de verbeterde behandelmethode het beoogde effect bereikt.

De drie meest gangbare behandelingsmethoden bij depressie zijn farmacotherapie (pillen), psychotherapie (praten) en gecombineerde therapie (praten en pillen). Het Praten & Pillen-project vergelijkt deze drie methoden in opeenvolgende onderzoeken met elkaar. Soortgelijk onderzoek is wereldwijd tot op heden beperkt uitgevoerd, en uniek in Nederland.

 

De belangrijkste onderzoeksvragen zijn: wat is de aanvaardbaarheid, de uitvoerbaarheid en de werkzaamheid van de onderzochte behandelingen? Gebrek aan aanvaardbaarheid blijkt uit het percentage cliënten dat de voorgestelde behandeling weigert (de weigeraars); gebrek aan uitvoerbaarheid uit het percentage cliënten dat voortijdig stopt met de eenmaal begonnen behandeling (de uitvallers); en de werkzaamheid blijkt uit het percentage cliënten dat na een van tevoren vastgestelde tijd hersteld blijkt te zijn van de depressie (de herstelden). Andere belangrijke vragen zijn: welke invloed hebben de ernst van de depressie, sekseverschillen en persoonlijkheidskenmerken op de werkzaamheid?

 

Het gaat telkens om gerandomiseerd onderzoek waarbij twee behandelingsmethoden worden vergeleken. Beide behandelingen zijn geprotocolleerd. De behandelingsduur is 6 maanden. De cliëntenpopulatie bestaat uit poliklinische cliënten tussen de 18 en 65 jaar bij wie sprake is van een depressieve stoornis. De vraag of er na zes maanden behandeling sprake is van herstel wordt beantwoord op grond van de mening van de behandelaar, een onderzoeksmedewerker en de cliënt. De cliënt wordt onder meer gevraagd naar  zijn klachten en de kwaliteit van zijn leven.

 

Afgeronde Praten & Pillen-onderzoeken

Praten & Pillen I. In dit onderzoek zijn farmacotherapie (pillen) en gecombineerde therapie (praten en pillen) met elkaar vergeleken. De vraag was: wat voegt psychotherapie toe aan farmacotherapie? Uit dit onderzoek komt naar voren dat gecombineerde therapie aanvaardbaarder (minder weigeraars) en uitvoerbaarder (minder uitvallers) is dan farmacotherapie. Of gecombineerde therapie ook werkzamer is, hangt af van de persoon aan wie de vraag gesteld wordt: de behandelaar meent van niet, de onderzoeksmedewerker en de cliënt daarentegen vinden van wél. Kortom, praten én pillen doet het beter dan pillen.

 

Praten & Pillen II.
In dit onderzoek zijn twee vormen van gecombineerde therapie met elkaar vergeleken: farmacotherapie plus 8 gesprekken, tegenover farmacotherapie plus 16 gesprekken. De vraag was: voegen 16 gesprekken iets toe aan 8 gesprekken? Het blijkt dat een gecombineerde therapie van 8 sessies het even goed doet als een van 16 sessies. Er vindt sneller herstel plaats bij 8 sessies. Na 6 maanden zijn cliënten met 8 sessies evenveel verbeterd als de mensen die 16 sessies hebben gehad.

 

Praten en Pillen III.

In dit onderzoek zijn psychotherapie en gecombineerde therapie met elkaar vergeleken. Psychotherapie is aanvaardbaarder dan gecombineerde therapie. Meer mensen gaan akkoord met psychotherapie. Beide vormen van behandeling zijn effectief in het behandelen van depressie. Uit een van de uitkomstmaten, namelijk de SCL-90 die door cliënten is ingevuld, blijkt dat gecombineerde therapie betere resultaten levert dan psychotherapie alleen. Clinici en onafhankelijke onderzoeksassistenten vinden geen verschil in uitkomst tussen de twee behandelmethoden.

 

Lopende onderzoeken

Praten & Pillen IV:
Dit onderzoek is gestart in 2002. Psychotherapie en farmacotherapie worden met elkaar vergeleken. Wanneer na 8 weken blijkt dat de depressie niet voldoende is opgeknapt, wordt gestart met gecombineerde therapie. Momenteel bevindt dit onderzoek zich in de laatste fase. De resultaten worden in de loop van 2007 verwacht.

 

Praten & Pillen V:
In juni 2006 is gestart met het jongste onderzoek in de lijn van het Praten & Pillen-project. In dit onderzoek worden twee vormen van psychotherapie (praten) met elkaar vergeleken. Dit zijn de Kortdurende Psychoanalytische Steungevende Psychotherapie en de Cognitieve Gedragstherapie.  Momenteel zijn de eerste cliënten van de poliklinieken Strekkerweg, Frederik Hendrikstraat en Roetersstraat gestart met hun behandeling in het kader van dit onderzoek.